مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

در این بخش می‌شنویم از رنج رودکی برای باززایی زبان فارسی در دوران سلطه‌ی خلفای عباسی، زندانهای طولانی مسعود سعد سلمان در سال‌های افول سلطنت غزنوی، سفرهای ناصر خسرو در جستجوی حقیقت در مقابله با تفکر جزمی حاکم، آزادگی و مهارت شاعری مهستی گنجوی در فضای مردسالار ادبیات فارسی، فریادنامه‌ی انوری در دوران وحشت و ویرانی خراسان،و …

 برای جزئیات بیشتر نگاهی بیندازید به سیاهه‌ی شاعران و  توضیحات هر اپیزود.

(مدت کل اپیزود ها تا اینجا : ۵ ساعت و ۱۳ دقیقه)

گفتگوی اول: شعر در دوره‌ی آشفتگی ایران  (۶۶ دقیقه)

مهدی منفرد

(تاریخ انتشار ۳۰ آذر ۱۴۰۲- ۲۲ دسامبر ۲۰۲۳) 

 اپیزود دهم  فصل امید

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

مقدمه (۲:۰۰)

موسیقی

=== معرفی موضوع رابطه‌ی شاعر با جامعه (۵:۰۰)

== دو ارزش شعر به عنوان سند (۷:۰۰)

== تاریخ نویسی درباری (۸:۳۰)

= شعر میراث خوانش اخوان ثالث (۱۱:۰۰)

=== آیا شعر تاریخی جوهر شعری دارد؟ (۱۳:۱۵)

= نمونه: غزل حافظ (۱۶:۰۰)

=== کاربردهای مختلف شعر در طول تاریخ (۱۷:۳۰)

==  نمونه: رباعی‌های خیام (۲۰:۴۰)

= مهدی امین رضوی: فرضیه درباره‌ی رباعیات خیام  

= اجرای رباعیات خیام- شهبازیان شجریان شاملو (۲۱:۳۰)

=== تاثیرگذاری شاعران (۲۲:۴۵)

== نمونه: فردوسی (۲۵:۴۵)

== نمونه‌های سعدی حافظ و مولوی (۲۷:۴۵)

=== تاثیرپذیری شاعران (۲۸:۰۰)

== قصیده‌ی سیف فرغانی 

= اجرای شایانفر رضایی گلکار (۲۹:۳۰)

= خوانش فریدون فرح اندوز (۳۰:۱۵)

=== چهار دوره‌ی تاریخی ادبی ایران ‌(۳۱:۴۵)

== ماندگاری غزل در کنار شعر نو (۳۷:۰۰)

= یاری اندر کس نمی‌بینیم از آلبوم بیداد – مشکاتیان شجریان حافظ (۳۹:۰۰) 

== تمرکز این گفتگوها بر دوره اول

== پدیده‌ی دبیران فارسی نویس در این دوره (۴۳:۴۵)

= مثال بونصر مشکان و ابوالفضل بیهقی

=== شرایط ایران در دوره‌ی اول (۴۷:۱۵)

==بی ثباتی سیاسی و آشفتگی اجتماعی

== نقش قبایل آسیای میانه

=تواتر بین الگوهای رسوخ و هجوم

= سرزمین توران در اساطیر و در شاهنامه (۵۷:۳۰)

=== جمع‌بندی و طرح آینده (۵۹:۳۰)

=== موخره (۶۲:۰۰)

=== خوانش غزل از تبار آشیان بر باد از مهدی منفرد (۶۲:۴۵)

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، ریرا داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

موسیقی‌ پس زمینه‌‌:

قسمت دیباچه از آلبوم سفر عسرت (فرخزاد لایق، شهرام ناظری) بر روی شعر نادر یا اسکندر از زنده یاد مهدی اخوان ثالث

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

پادکست فراگفتار

فصل امید (فصل سوم)

اپیزود سیزدهم

مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

گفتگوی دوم: رودکی، سامانیان، و جنبش باززایی فرهنگ ایرانی و زبان فارسی

مهدی منفرد

(تاریخ انتشار ۱۵ اسفند ۱۴۰۲- ۵ مارس ۲۰۲۴) 

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

==== مقدمه (۱:۴۵)

# بی روی تو خورشید جهان‌سوز مباد (۴:۱۵)

منوچهر انور و پری زنگنه

==== کلیات زندگی رودکی (۵:۳۰)

==تاریخ و محل تولد (۷:۱۵)

==جزئیات زندگی رودکی (۱۰:۳۰)

== موسیقیدانی (۱۱:۱۵)

=== تسلط بر فنون شاعری (۱۳:۱۵)

== تسلط بر عروض (وزن شعر)

= علم عروض

== خوانش چند شعر رودکی (۱۶:۳۰)

== لغت شناسی (۱۸:۳۰)

=== نابینایی رودکی (۲۰:۳۰)

# خوانش مرا بسود و فرو ریخت هرچه دندان بود (۲۵:۴۵)

==== ورود به دربار سامانی (۲۶:۴۵)

== امیر نصر سامانی (نصر دوم)

=== سمت دبیری در دربار سامانی (۲۹:۰۰)

== رودکی شاعر درباری نبود

=== رفاه رودکی در دربار سامانی (۳۰:۴۵)

==== شرایط دوران رودکی و نقش او (۳۴:۱۵)

=== کارزار ایرانیان در مقابل خلافت اسلامی (۳۶:۱۵)

== خلافت‌های امویان و عباسیان

===== سه شکل مبارزه‌ی ایرانیان (۴۰:۰۰)

==== شکل اول: مبارزه‌ی اجتماعی سیاسی علیه اعراب

=== جنبش‌ها و قیام‌ها علیه خلافت‌های اسلامی

== قیام استاد سیس

== جنبش المقنع (سپید جامگان)

== جنبش بابک خرمدین 

== جنبش عقیدتی سیاسی شعوبیه (۴۰:۴۵)

= ابومسلم خراسانی

=== تشکیل حکومت‌های ایرانی (۴۴:۱۵)

==صفاریان در سیستان

== آل بویه در گیلان

== آل زیار در مازندران

==طاهریان در خراسان

==سامانیان در خراسان

==== شکل دوم: مبارزه‌ی عقیدتی (۴۸:۴۵)

نظام‌های عقیدتی و ایدئولوژیک 

=== جنبش اسماعیلیه

== خلفای فاطمی در مصر

== اسماعیلیه در ایران

= حسن صباح

= در واقع دگراندیشان حکومت اسلامی

= مقابله با اشاعره یا اشعریان

==== شکل سوم: حرکت فرهنگی و زبانی (۵۵:۱۵)

==نقش طبقه‌ی دهقانان

=== پروژه‌های فرهنگی دربارهای ایرانی (۵۶:۳۰)

==جنبش باززایی زبان فارسی در دربار امیر نصر سامانی

= برگرداندن متون عربی به فارسی

کلیله و دمنه، سندبادنامه (هر دو توسط رودکی)

ترجمه قرآن، ترجمه تاریخ طبری، ترجمه تفسیر طبری

= گسترش زبان فارسی

برگرداندن دیوان رسائل از عربی به فارسی دری (۵۸:۳۰)

# خوانش چند بیت از ابیات به جا مانده از کلیله و دمنه، و سندبادنامه (۱:۰۱:۱۵)

==== نمودهای جنبه‌های عقیدتی مبارزه در دربار سامانی (۱:۰۲:۰۰)

===گرایش به تفکر اسماعیلیه

==احتمال اسماعیلی شدن امیر نصر 

== گرایش وزیران امیر نصر: ابوعبدالله جیهانی و ابوالفضل بلعمی

==== دخیل بودن رودکی در این گرایشات (۱:۰۵:۰۰)

= گرایش به شعوبیه و به اسماعیلیه از جمله فاطمیون

کاندر جهان به کس مگرو جز به فاطمی

= تفکر باطنی (۱:۰۷:۰۰)

روی به محراب نهادن چه سود؟

=== پایان زندگی رودکی (۱:۱۲:۳۰)

# دلیر نظر (نظرُف) (۱:۲۰:۳۰)

دلا تا کی همی جویی منی را

==== موخره (۱:۲۱:۴۵)

برخی از منابع:

اسطوره‌ی رودکی 

(مقاله‌ی پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده: سید حمیدرضا اشرف زاده

منبع: ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد۱۳۸۳ شماره۱و۲

(لینک به نسخه‌ی ذخیره شده در وب سایت)

اندیشه های شعوبی در شعر رودکی

نویسنده: محمدرضا یوسفی

منبع: علوم ادبی سال سوم بهار و تابستان ۱۳۹۰ شماره ۶

(لینک به نسخه‌ی ذخیره شده در وب سایت)

عروض رودکی

نویسنده: مسعود فرزاد

منبع: خرد و کوشش آبان ۱۳۴۹ شماره ۷

(لینک به نسخه‌ی ذخیره شده در وب سایت)

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

موسیقی‌ پس زمینه‌‌ مقدمه و مؤخره:

قسمت دیباچه از آلبوم سفر عسرت (فرخزاد لایق، شهرام ناظری) بر روی شعر نادر یا اسکندر از زنده یاد مهدی اخوان ثالث

 پس زمینه‌ی خوانش شعرها:

موسیقی سریال زیر تیغ، آهنگساز حسین علیزاده

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

اپیزود چهاردهم فصل سوم (فصل امید) پادکست فراگفتار

مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

گفتگوی سوم: دنیای زیبای شعر رودکی و عناصر ایرانیش

مهدی منفرد

(تاریخ انتشار ۱۳ فروردین ۱۴۰۳- ۱ آوریل ۲۰۲۴) 

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

==== مقدمه (2:15)

# بی روی تو خورشید جهان‌سوز مباد (5:45)

پری زنگنه

==== کلیاتی در باب اشعار رودکی

== افسانه حجم اشعار رودکی (7:45)

=== به نظم کشیدن کلیله و دمنه (14:15)

== اشعار شاهنامه درباره‌ی به نظم کشیدن کلیله و دمنه (15:25)

# خوانش اشعار کلیله و دمنه (23:10)

دمنه را گفتا که تا: این بانگ چیست؟

هیچ شادی نیست اندر این جهان

=== مثنوی‌های دیگر  (24:15)

# خوانش قسمت‌هایی از ابیات پراکنده (25:45)

=== مکانیزم از دست رفتن آثار ادبی قدیمی (30:15)

=== رودکی گوسان (32:45)

#  رودنوازی و خوانش بابک باربد   (34:50)

 شب است و چهره‌ی میهن سیاهه

==== اشعار رودکی و مضامین ایرانیشان  (35:45)

=== مضمون شادخواری (37:15)

می لعل پیش آر و پیش من آی

بیار آن می که پنداری روان یاقوت نابستی

شاد زی با سیاه چشمان شاد

# خوانش چند شعر دیگر با مضمون شادخواری (43:40)

بل تا خوریم باده، که مستانیم

خور به شادی روزگار نوبهار

بودنی بود، می بیار اکنون

چون به بانگ آمد از هوا بَخنو

=== مضمون عشق ورزی (44:45)

آمد بر من، که؟ یار، کی؟ وقت سحر

زلف تو را جیم که کرد آنکه کرد

# خوانش چند شعر دیگر با مضمون عشق ورزی (49:00)

از کعبه کلیسیا نشینم کردی

دل خسته و بستهٔ مسلسل مویی‌ست

مرا تو راحت جانی، معاینه، نه خبر

اگر گل آرد بار آن رخان او، نه شگفت

=== مضمون مدیحه  (50:30)

ستایش سروده‌ها یا مدایح

ملکا جشن مهرگان آمد

چاکرانت به گه رزم چو خیاطانند

بوی جوی مولیان آید همی

# بوی جوی مولیان  گروه کر بهار- آرش فولادوند (55:00)

=== مضمون پند آموزی (58:15)

این جهان پاک خواب کردار است

زمانه پندی آزادوار داد مرا

# خوانش چند شعر دیگر با مضمون پند آموزی (1:01:25)

گر بر سر نفس خود امیری، مردی

تا کی گویی که: اهل گیتی

از دوست بهر چیز چرا بایدت آزرد؟

=== مضمون سوگنامه (1:03:15)

سوگ سروده یا مرثیه ها

کاروان شهید رفت از پیش

ای آنکه غمگنی و سزاواری

مرد مرادی نه همانا که مرد

=== مضمون مرگ اندیشی (1:10:45)

زندگانی چه کوته و چه دراز

== به یاد بیاور که میرایی- ممنتو موری (1:12:45)

=== مضمون خردورزی (1:14:00)

گرایش به خرد در تفکر شعوبی

مرد ادب را خرد فزاید و حکمت

اعتقاد به اختیار انسانی- تفکر معتزلی 

زمانه اسب و تو رایض، به رای خویشت تاز

چهار چیز مر آزاده را ز غم بخرد

# خوانش چند شعر دیگر با مضمون خردورزی (1:19:15)

این جهان را نگر به چشم خرد

مهتران جهان همه مردند

من موی خویش را نه از آن می کنم سیاه

=== رباعیات رودکی (1:20:45)

= داستان نوجوان گردوباز (1:21:00)

ای ناله پیر خانقاه از غم تو

بی روی تو خورشید جهان سوز مباد 

# خوانش چهار رباعی دیگر (1:25:40)

زلفش بکشی شب دراز اندازد

جز حادثه هرگز طلبم کس نکند

با آن که دلم از غم هجرت خون است

هان! تشنه جگر، مجوی زین باغ ثمر

=== مضمون خودستایی (1:27:00)

بسیار کم شمار و در عین حال زیبا

چو درپاش گردد به معنی زبانم

# رباعی رودکی- اجرای شهروز کریمی (1:29:15)

=== گفتگوی پایانی (1:30:30)

== یادی از زنده یاد فرامرز اصلانی (1:31:20)

نخواب کوروش  شعر از سورنا آرام (1:32:30)

برخی از منابع:

مسعود فرزاد، «عروض رودکی»، خرد و کوشش آبان ۱۳۴۹ شماره ۷.  ۴۹۸-۴۶۵.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120326104943-1101-36.pdf

، «شاد زیستی و شادکامی در شعر رودکی»، پژوهشنامه ادب غنایی 1388 شماره 12

احمد رضایی، «بررسی و تحلیل جایگاه مخاطب در عصر سامانی با تاکید بر اشعار رودکی و مقایسه آن با ادوار شعر فارسی»

 علوم ادبی سال سوم پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره ۵.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120325154245-1057-9.pdf

علی اصغر باباصفری. «حماسه در شعر رودکی»، تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی دوره ۱ پاییز ۱۳۸۸ شماره ۱ ۳۵ – ۴۹

https://www.ensani.ir/file/download/article/1635939890-10473-1400-3.pdf

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، ری داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

موسیقی‌ پس زمینه‌‌ مقدمه و مؤخره:

بوی جوی مولیان بدون کلام اثر روح الله خالقی

 پس زمینه‌ی خوانش شعرها:

موسیقی سریال زیر تیغ، آهنگساز حسین علیزاده

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

اپیزود شانزدهم فصل سوم (فصل امید) پادکست فراگفتار

مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

گفتگوی چهارم: مسعود سعد سلمان، سر سلسله‌ی شاعران زندان

مهدی منفرد

(تاریخ انتشار ۴ تیر ۱۴۰۳- ۲۴ ژوئن ۲۰۲۴) 

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

==== مقدمه (2:00)

==== معرفی کلی شاعر (6:00)

== شاعر پارسی گوی هند 

== جنگاور/حکمران/ دیوان سالار 

== هم مداح و هم ممدوح

== معروف به خاطر زندان‌نامه‌ها

== عضو دیوان‌های استیفا و رسائل در دربار غزنوی (11:45)

==== سر فصلهای زندگی مسعود سعد  (16:00)

== اصلاً از همدان 

== پدرش سعد سلمان 

=  دیوان‌سالار: موستوفی

# شصت سال تمام خدمت کرد (17:30)

== هم دوره سلاطین و شاهزاده‌های غزنوی:

= فرخزاد، ابراهیم، محمود سیف الدوله، مسعود سوم،شیرزاد، ارسلان، بهرام شاه

=== نیمه دوم قرن پنجم و اوایل قرن ششم

== مسعود سعد و ابوالفضل بیهقی (22:00)

##  همچون قلمم ز بیخ کندی به ستم(24:00)

==== زندگی سیاسی مسعود سعد (24:20)

== زندگیش گره خورده با دربار غزنوی

== رفتن به لاهور به همراه ولیعهد  محمود سیف الدوله 

= لاهور ولیعهد نشین 

== بدبینی در دربار:

= سلجوقیان دشمن 

= جاسوسان یا مشرفین 

# نمی‌گذارد خسرو ز پیش خویش مرا (30:00)

# در خراسان و در عراق همی (30:15)

=== زندان دهک (32:30)

# نشسته بودم در کنج خانه‌ای به دهک (35:00)

=== زندان قلعه‌ی سو یا سوکه (36:00)

=== زندان نای (37:00)

##  ای نای ترا نقل و می روشن کو (38:45)

# بزرگوار خدایا چو قرب ده سال است

== سلطان ابراهیم یک دنده 

=== آزادی از زندان (41:30)

== ابونصر پارسی

== جنگ چالندر 

# از بخشش دست من ز سیم و زر پرس

== عزل شدن ابونصر پارسی 

=== زندان مرنج (45:45)

# وداع کرد مرا دولت نکرده سلام (46:30)

# چون پیرهن عمل بپوشیدم

##  من در این حبس چند خواهم بود  (47:45)

=== آزادی از زندان (49:00)

====دوران پایانی عمر (50:00)

== ملک ارسلان 

== بهرام شاه غزنوی 

# پیرار و پار بنده ز جان ناامید بود (51:00)

== قصیده ملک الشعرا به پیروی از مسعود سعد (53:30)

## آشفت روز بر من از این رنج جانگزای 

== قصیده‌ای در باب نوشتن بر خاکستر 

## شب آمد و غم من گشت یک دو تا فردا

==== گفتگوی پایانی (1:02:30)

برخی از منابع:

سهیلی خوانساری، «حصار نای: شرح حال مسعود سعد سلمان» ارمغان، دوره نوزدهم، سال ۱۳۱۷ شماره‌های ۲، ۳ و ۴

لینک به نسخه‌های سه قسمت این مقاله: قسمت اول، قسمت دوم،  قسمت سوم

سمیه فرازمند و محمود الهامبخش، «مسعود سعد از دیدگاه شاعران نزدیک به زمان او» مجله شعر پژوهی دانشگاه شیراز، سال هفتم، شماره سوم، پاییز ۱۳۹۴، صفحه ۱۰۳-۸۴

لینک به نسخه‌ی این مقاله

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

 پس زمینه‌ی خوانش شعرها:

موسیقی سریال زیر تیغ، آهنگساز حسین علیزاده

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی پنجم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود هجدهم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

مسعود سعد سلمان، کهن شاعر نوگرا

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

===مقدمه (1:15)

=== خصوصیات شعر مسعود سعد (8:30)

نوآوری و سنت گریزی 

کیفیت بالا در رنجنامه ها

# چو گوگرد زد محنتم آذرنگ (11:45)

=== نوآوریهای مسعود سعد سلمان (18:00)

==نوآوری در محتوا و فرم 

= حبسیه یا زندان نامه (18:30)

# نالم ز دل چو نای من اندر حصار نای

# تیر و تیغ است بر دل و جگرم  (26:00)

# قصیده در جواب محمد خطیبی (30:15)

– رباعی های زندان در سوگ پسرش صالح (32:30)

= شهر آشوب (35:00)

# ای دلارام یار کشتی گیر (39:00)

# زمین مبر بسیار و مکن از این پس چاه (39:45)

# تو زاهدی و دو زلف تو آفتاب پرست (41:00)

– شهر آشوب درباری یا کارنامه (43:00)

# قصیده‌ی برشکال

# ای لاهوور ویحک بی من چگونه ای (46:30)

=نوآوری مضمونی در وصف روزها و ماهها (48:00)

# امروز اورمزد است ای یار می گسار

== نوآوری‌های شکلی

 = مستزاد (50:30)

مستزاد حامل (56:03)

==نومایگیها در تصویر، خیال، و ارائه (57:00)

# تن در غم هجر داده بودم همه شب 

# از سنگم یا ز چیستم جان پدر (58:15)

ابیات با پایان باز:

# گفتم که چند صبر کنم ای نگار گفت (59:00)

غزل راز و نیاز با می در زندان:

# ای می لعل راحت جان باش (1:01:30)

===سخنان پایانی  (1:02:45)

برخی از منابع

۱ـ پروین بخردی، سیروس شمیسا، عبدالرضا مدرس‌زاده 

«سبک شناسی شهرآشوب‌های مسعود سعد سلمان»

فصلنامه‌ی علمی تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی، دوره ۱۳، شماره ۴۹، پاییز ۱۴۰۰

۲- سمیه فرازمند و سید محمود الهام بخش 

«مسعود سعد از دیدگاه شاعران نزدیک به زمان او» 

شعرپژوهی (بوستان ادب) سال هفتم پاییز ۱۳۹۴ شماره ۳ (پیاپی ۲۵)

۳- سیده مریم فضائلی و شیما ابراهیمی

«بررسی استعاره مفهومی احساس «غم» در شعر مسعود سعد سلمان»

 مطالعات زبان و ادبیات غنایی سال چهارم زمستان ۱۳۹۳ شماره ۱۳ 65 – 80

۴- هما رفیعی مقدم و رحمان مشتاق مهر 

«تحلیل گفتمان انتقادی زندان در دو زیست-جهان کلاسیک و مدرن با تکیه بر حبسیّه های مسعود سعد، فرّخی یزدی و محمّدتقی بهار»

 کاوش نامه زبان و ادبیات فارسی سال ۱۹ پاییز ۱۳۹۷ شماره ۳۸ 129 – 160

گفتگوی ششم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود بیست و یکم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

ناصر خسرو، دگراندیشی و سفر هفت ساله

آدرس زمانی برخی از بخش ها و آهنگ‌ها

===  زندگی ناصر خسرو

== خاستگاه و زمان زندگی

3:07-  نام، زمان، و مکان تولد

 5:21-   ## خوانش گویند عقابی به در شهری برخاست

 10:38-   ##خوانش نندیشم از کسی که به نادانی

  

==کارهای دیوانی

  11:37-    دیوانهای استیفا و رسائل

 14:03-   نارضایتی از استیلای سلاجقه بر خراسان

 14:10-   # سلام کن ز من ای باد مر خراسان را

 15:09-  # پنداشتم که دهر چراگاه من شده است

 16:49-   شعر احسان طبری:   مرغزاری خوش است گیتی و من

 

 == سفرهای متعدد در دوره اول زندگی

 18:39-   # آن کردی از فساد که گر یادت آید آن

 18:43-  #  پیش خردمند شدم دادخواه

 19:42-   # مرا دید بر مرکبی تند و سرکش

 20:19-   شباهت ملاقات مولوی با شمس تبریز

 20:44-   داستان تحول روحی عطار

== تحول روحی و سفر ۷ ساله

 21:47-   داستان خواب

  نقل داستان از سفرنامه ناصر خسرو

 26:30-   = سفر ۷ ساله

 30:02-   سفر حج و سفر به مصر

 30:22-   گرویدن به اسماعیلیه و حکومت فاطمیون

 30:45-   كسب مقام حجت در فاطمیون

 30:56-   مقام حجت در فرقه اسماعیلیه

 32:56-   ## خوانش چون گشت جهان را دگر احوال عیانیش

== بازگشت به ایران

 36:44-   از طریق بصره

 38:37-  = بریدن از دنیا و نثار خود به تبلیغ اسماعیلیه

 40:42- # تا پرخمار بود سرم یکسر / مشفق بدند بر من و غمخواره

 41:06-  # برگیر دل ز بلخ و بنه تن ز بهر دین 

 41:25-   = دعوت علنی به عنوان حجت  اسماعیلیه

 41:42-  # در بلخ ایمنند ز هر شری

 42:28-   = استقرار و توسعه دعوت در یمگان

 43:48-   # شکر آن خدای را که به یمگان به فضل او

 44:00-   # اگر خوار است و بی مقدار یمگان

 45:17-    فرقه ناصریه در یمگان

=== آثار و جایگاه علمی ناصرخسرو

 45:54-   مقام بالا در زمان خود

 46:29-   به نامم نخواندی کس از بس شرف

 48:12-   تبحر به علوم مختلف از جمله فلسفه

 49:41-   دوران آشنایی مسلمانان با فلسفه یونان

 49:47-   همزمانی ابن سینا

 50:41-   نام بردن از ناصر خسرو در آثار معاصران و متاخران

 51:59-   بدگوییها یا تحسینها از ناصر خسرو

== جمع‌بندی نظرات و طرز تفکر ناصر خسرو 

 54:18-   قبل از همه یک فیلسوف اسماعیلی

 54:44-   #فاطمیم فاطمیم فاطمی

 55:38-   = اعتقادات فرقه اسماعیلیه

 55:58-   هفت امامیها

 56:10-   ### خوانش نشنیده ای که زیر چناری کدوبنی

 57:37-   دیدگاه ناصر خسرو در مورد خرد

 58:25-   آمیختگی خرد با ایمان در اندیشه ناصر خسرو

 58:32-   حقیقت جویی تقلید ناپذیر و برهان جو

 58:48-   # وز من بشنو نیک که من همچو تو بودم

 1:01- :35  صحبت مؤخره

برخی از منابع

۱- اسعدى، مریم السادات «سیمای ناصر خسرو پیش از تحول روحی» دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان۱۳۸۷ شماره ۲۲.

http://ensani.ir/file/download/article/20101113191154-133.pdf

۲- پارسانسب، محمد «از عقل ناصر خسرو تا عقل سنایی»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی (باهنر کرمان) دوره جدید زمستان ۱۳۸۸  شماره ۲۶

http://ensani.ir/file/download/article/20120506112554-5138-84.pdf

۳- تبرا، حبیب «زبان دری و پارسی در آثار ناصر خسرو»، ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی پاییز و زمستان ۱۳۷۸ شماره ۲۶

http://ensani.ir/file/download/article/20120329125538-2158-37.pdf

۴- شهیدی، سید جعفر «افکار و عقاید کلامی ناصر خسرو» یغما سال بیست و هفتم بهمن ۱۳۵۳ شماره ۱۱ (پیاپی ۳۱۷)

http://ensani.ir/file/download/article/20120509090353-4048-2125.pdf

۵- نظری جلیل «جهان بینی ناصر خسرو»، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز ۱۳۸۴ شماره ۴۴

https://ensani.ir/file/download/article/20110226100223-جهان%20بيني%20ناصر%20خسرو%20(2).pdf

۶- ولی نژاد، شریفه «خرد و خرد ستایی در دیوان ناصر خسرو»، ادبیات فارسی (دانشگاه آزاد اسلامی خوی) ۱۳۸۵ شماره ۷

https://ensani.ir/file/download/article/20101114174508-خرد%20و%20خرد%20ستایی%20در%20دیوان%20ناصر%20خسرو.pdf

گفتگوی هفتم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود بیست و دوم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

فرازها و فرودهای شعر ناصرخسرو

آدرس زمانی برخی از بخش ها و شعرخوانی‌ها

 

3:45 تصویر کلی در مورد اشعار ناصر خسرو

== سه کتاب منظوم ناصر خسرو

= هیچ غزلی در دیوان او نیست

# حکمت نتوانی شنود ازیرا

# غزال و غزل هر دوان مر تو راا

= یک حکیم اسماعیلی قبل از یک شاعر

= مدیحه گو نیست

= رابطه‌ی حکمت آموزی و کاهش عنصر شعری

## خوانش  چون همی بوده ها بفرساید

=== بررسی جنبه های خاص شعر ناصر خسرو

17:20 زبان و بیان ناب خراسانی

# ای ستمگر فلک ای خواهر آهرمن

=وزن کوبنده و مستحکم

# دیر بماندم در این سرای کهن من

=عاطفه‌ی اصیل در شعر ناصرخسرو

سبک خراسانی در اشعار نو اخوان ثالث

=نمونه‌ی برجسته‌ی زبان فارسی دری

22:00 جنبه های عروضی و وزنهای اشعار ناصر خسرو

== تنوع اوزان

تناسب وزنها با مضمونها

# ای خوانده بسی علم و جهان گشته سراسر

# از کین بت پرستان در هند و چین و ماچین

## خوانش آسایشت نبینم ای چرخ آسیایی

# آزرده کرد کژدم غربت جگر مرا

= نزدیک شدن به جوهر شعری در شعرهای احساسی

=وزنهای غیر معمول اشعار ناصر خسرو

شباهت با سیمین بهبهانی

مقایسه با هنجارشکنی های فروغ فرخزاد

 37:30 ویژگی صور خیال در اشعار ناصر خسرو

صور خیال از ویژگی‌های مهم شعری

== صور خیال در محور عمودی قصائد ناصر خسرو

ضعف قصاید دیگران در این زمینه

=استفاده از تشخیص های خطابی

### خوانش جهانا چون دگر شد حال و سانت

# ای زده تکیه بر بلند سریر

= نظر مخالفان معتقدان به ضعیف بودن اشعار ناصر

# چون گشت جهان را دگر احوال عیانیش

# چند گردی گردم ای خیمه‌ی بلند

# صبا باز با گل چه بازار دارد

= موضوع محور عمودی و شعر نو

=== مضامین شعر ناصر خسرو

1:02:00 مضمون بازتاب رنجهای زمانه

## خوانش بگذرای باد دل افروز خراسانی

= رنج غربت انسان در دنیا

# این جهان ای پسر اکنون به مثل خانه ی توست

## خوانش آزرده کرد کژدم غربت جگر مرا

= غربت در میان هموطنان

# مرا دونان ز خان و مان براندند

# دل ز افتعال اهل زمانه ملا شدم

# می فروش اندر خرابات ایمن است اکنون و من

1:18:30 مضمون انتقاد یا اعتراض

شاعران مداح در دربارهای غزنویان و سلجوقیان

# سرم زیر فرمان شاهی نیارد

# گرت نخوانم مدیح تو که امیری

# ننگ داری زانکه همچون جاهلان نوک قلم

# گرگ درنده گرچه کشتنی است

# چون تیغ به دست آری مردم نتوان کشت

# منبر عالمان گرفته استدند/این گروهی که از در دارند

# این رشوت خواران فقهااند شما را

# شاید که بگریند بر آن دین که فقیهانش

## خوانش نکوهش مکن چرخ نیلوفری را

برخی از منابع

۱- تبرا، حبیب، «زبان دری و پارسی در آثار ناصر خسرو»، ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی پاییز و زمستان ۱۳۷۸ شماره ۲۶.

۲-‌جمشیدیان، همایون و لیلا نوروز پور، «نوآوری های ناصرخسرو در سنت قصیده سرایی فارسی»، تاریخ ادبیات پاییز ۱۳۸۹ شماره ۶۶.

۳- رادمنش، عطامحمد. «ردیف و رویکرد ناصرخسرو بدان»، ادب و زبان (دانشکده ادبیات و علوم انسانی کرمان) بهار ۱۳۹۰ شماره ۲۹. 

۴- صراحتی جویباری، مهدی، «محور عمودی خیال در قصاید ناصرخسرو»، جستارهای ادبی بهار ۱۳۹۳ شماره ۱۸۴.

۵- عیدگاه طرقبه‌ای، وحید، «آشنایی زدایی وزنی در قصیده های ناصرخسرو»، زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه خوارزمی) سال هجدهم پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره 14 (پیاپی۶۹).

۶- کسایی، مریم و دیگران، «جست وجو در سرچشمه های تصاویر جسم و جان و تحلیل آنها در آثار ناصرخسرو»، زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه خوارزمی) سال بیست و نهم بهار و تابستان ۱۴۰۰ شماره ۳۵(پیاپی ۹۰).

۷- محمدی متکازینی، سید حسینعلی و دیگران، «بررسی مقایسه ای جهان بینی قدرت ستیزانه ناصرخسرو و سنایی»، مطالعات ادبیات تطبیقی سال چهاردهم زمستان ۱۳۹۹ شماره ۵۶.

۸- مقدس، جعفر و حمزه نصراللهی. «هماهنگی وزن و محتوا در اشعار ناصرخسرو»، ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی ۱۳۸۷ شماره ۱۲.

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

 موسیقی‌های پس زمینه: 

کیهان کلهر، از آلبوم آسمان همه جا یک رنگ است

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی هشتم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود بیست و ششم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

حکیم عمر خیام، دانشمند دوران و شاعر آیندگان

آدرس زمانی برخی از بخش ها و شعرخوانی‌ها

مقدمه 2:23

خیام خوانی بوشهری 5:01

==مقدمه ای در مورد رباعی یا ترانه 6:21

کس خلد و جهیم را ندیده است ای دل 10:42

نمونه هایی از مضامین مختلف ترانه 12:35

#کس چون تو طریق پاکبازی نگرفت 13:40

سیطره خیام بر ترانه 14:22

# هان کوزه گرا بپای اگر هشیاری 15:26

دوبیتی یا ترانه 16:20

## اشک مهتاب شجریان،کسرایی، حسین یوسف زمانی 18:25

== شرح زندگی خیام و زمانه او 19:32

چیرگی تفکر اشعری، نقش نظامیه ها 24:34

ابن سينا 27:15

## ساقینامه‌ی حافظ 27:53

==نقش تفکری و آثار علمی خیام 32:49

##شجریان آن قصر که با چرخ همی زد پهلو 37:10

= کتاب نوروزنامه خیام 38:12

= خیام دانشمند و خیام شاعر 40:26

# لب بر لب کوزه بردم از غایت آز 46:43

تعداد ترانه های اصیل خیام 47:24

نظریه ی مهدی امین رضوی در مورد رباعیات 51:32

احتمال اینکه خیام رباعیاتش رو عمداً پنهان میکرد 52:53

#شیخی به زنی فاحشه گفتا مستی 54:24

#خوانش چند رباعی از مهدی منفرد 55:57

موخره 58:07

برخی از منابع

ذکاوتی قراگزلو، علیرضا «خیام، حکیم ریاضیدان همان خیام شاعر است»، گلچرخ اردیبهشت و خرداد 1378 شماره 21.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120506104715-9151-137.pdf

وحیدیان کامکار، تقی «راز زیبایی رباعیات خیام»، شعر، پاییز ۱۳۸۲، شماره ۳۳

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120325154707-1058-321.pdf

تقی زاده، سید حسن «خیام و تقویم جلالی»، معارف اسلامی (سازمان اوقاف) خرداد ۱۳۴۹ شماره ۱۱

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120504151745-6069-102.pdf

زارع بهتاش، اسماعیل، «فیتزجرالد و رباعیات عمر خیام » علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان شهریور 1379 شماره 11.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120614185256-9157-83.pdf

میرافضلی، سید علی «رباعیات اصیل خیام کدام است؟» نشر دانش مرداد و شهریور 1374 شماره 89

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120828102407-2183-618.pdf

علی مددی، منا «معمای خیام (دلایلی تازه برای اثبات یکی بودن خیام فیلسوف و دانشمند با شاعر رباعیات)(مقاله علمی وزارت علوم)» کهن نامه ادب پارسی سال سیزدهم پاییز و زمستان ۱۴۰۱ شماره ۲ (پیاپی ۳۵) 

https://www.ensani.ir/file/download/article/1683109116-9743-1401-2-9.pdf

شایگان، داریوش «خیام: شاعر لحظه های برق آسای حضور» ترجمه نازی عظیما، بخارا مرداد و شهریور 1387 شماره 66

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120326145348-2133-1841.pdf

آقایانی چاوشی، جعفر «حکیم عمر خیام نظریه پرداز معادلات درجه سوم» تاریخ علم پاییز 1382 شماره 1.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120325160259-1061-1.pdf

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 موسیقی‌های پس زمینه: 

آلبوم شوق نامه، بازسازی آثار عبدالقادر مراغی به سرپرستی محمدرضا درویشی و صدای همایون شجریان، قطعات: راست، رهاوی، نیریز

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی نهم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود بیست و هفتم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

منظومه‌ی پایدار شعر و تفکر خیامی

آدرس زمانی برخی از بخش ها و شعرخوانی‌ها

مقدمه 3:12

## افلاک که جز غم نفزایند دگر رضا نجارزاده، آرش نعل چگر 5:31

==دو بعد ترانه های خیامی 7:08

= بعد اول: مضمون- منظومه فکری تفکر خیامی 7:28

سابقه تفکرات خیامی قبل از او 10:26

نمونه در زبان سغدی 10:46

شباهت هایی با ابوالعلا معری 12:11

= بعد دوم: قالب ترانه (رباعی) 15:24

#یک قطره آب بود و با دریا شد 17:52:

== زمان شناخته شدن خیام شاعر 17:56

==عناصر تفکر خیامی بر اساس دسته بندی هدایت 24:42

#دارنده چو ترکیب عناصر آراست 26:16

#اجرام که ساکنان این ایوانند 27:10:

از آمدنم نبود گردون را سود 27:40

شناخته شدن خیام از طریق ترجمه های فیتز جرالد 28:42

دلایل محبوبیت ترانه های خیام 35:06

#آنان که محیط فضل و آداب شدند 37:49

تا چند زنم به روی دریاها خشت 38:24

#اسرار ازل را نه تو دانی و نه من 38:51

== بخش دوم درد زندگی 40:12

#افسوس که بی فایده فرسوده شدیم 40:30

ای کاش که جای آرمیدن بودی 40:49

==موضوع سوم از ازل نوشته بودن سرنوشت 41:06

#چون روزی عمر بیش و کم نتوان کرد 41:14

#ای آنکه نتیجه چهار و هفتی 41:27

== موضوع گردش دوران 42:14

## خیام خوانی-محمد خدادادی 

ای چرخ فلک خرابی از کینه توست 42:30

#یک چند به کودکی به استاد شدیم 43:40

#جامیست که عقل آفرین میزندش 44:03

#این کهنه رباب را که عالم نام است 45:19:

== موضوع ذرات گردنده 45:58

#ای پیر خردمند پگهتر برخیز 46:50

#بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی 47:41

#هر ذره که بر روی زمینی بوده است 48:33

==موضوع هرچه باداباد 49:21

#می خوردن و شاد بودن آیین است 49:59

#گر من ز می مغانه مستم مستم 50:13

#گویند که دوزخی بود عاشق و مست 51:01

## از من رمقی به سعی ساقی مانده است شجریان و پایور 51:27

==موضوع هیچ است 52:22

#دنیا دیدی و هرچه دیدی هیچ است 52:24

==مضمون دم را دریاب 53:02

#از منزل کفر تا یقین یک نفس است 53:15

#ساقی گل و سبزه بس تربناک شده است 53:34

#روزیست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد 53:41

== مضمون دیگر رنجهای زمانه 54:41

در واقع مضمون رنج بشری رنج درونی 55:30

#از آمدن بهار و از رفتن دی 55:53

تا کی غم آن خورم که دارم یا نه 56:08

#چون حاصل آدمی در این شورستان 56:31

ماییم که اصل شادی و كان غميم 56:40

ای دوست بیا تا غم فردا نخوریم 56:58

#دیدم به سر عمارتی مردی فرد 57:00

== اثر خیام بر شاعران پس از او 57:57

سیطره تفکر خیامی در ترانهها و حتی انواع دیگر 58:38

به طور مثال ساقی نامه ها 58:50

مهستی گنجوی 59:35

ترانه سرایان معاصر 1:00:10:

برجسته ترین نام ایرج زبردست 1:00:46

# در حلقه سوز و ساز هم میخندیم 1:01:17:

کس چون تو طریق پاک بازی نگرفت 1:01:42

#نمونه هایی از ترانه های ایرج زبردست 1:02:01

برخی از منابع

ذکاوتی قراگزلو، علیرضا «خیام، حکیم ریاضیدان همان خیام شاعر است»، گلچرخ اردیبهشت و خرداد 1378 شماره 21.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120506104715-9151-137.pdf

وحیدیان کامکار، تقی «راز زیبایی رباعیات خیام»، شعر، پاییز ۱۳۸۲، شماره ۳۳

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120325154707-1058-321.pdf

تقی زاده، سید حسن «خیام و تقویم جلالی»، معارف اسلامی (سازمان اوقاف) خرداد ۱۳۴۹ شماره ۱۱

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120504151745-6069-102.pdf

زارع بهتاش، اسماعیل، «فیتزجرالد و رباعیات عمر خیام » علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان شهریور 1379 شماره 11.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120614185256-9157-83.pdf

میرافضلی، سید علی «رباعیات اصیل خیام کدام است؟» نشر دانش مرداد و شهریور 1374 شماره 89

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120828102407-2183-618.pdf

علی مددی، منا «معمای خیام (دلایلی تازه برای اثبات یکی بودن خیام فیلسوف و دانشمند با شاعر رباعیات)(مقاله علمی وزارت علوم)» کهن نامه ادب پارسی سال سیزدهم پاییز و زمستان ۱۴۰۱ شماره ۲ (پیاپی ۳۵) 

https://www.ensani.ir/file/download/article/1683109116-9743-1401-2-9.pdf

شایگان، داریوش «خیام: شاعر لحظه های برق آسای حضور» ترجمه نازی عظیما، بخارا مرداد و شهریور 1387 شماره 66

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120326145348-2133-1841.pdf

آقایانی چاوشی، جعفر «حکیم عمر خیام نظریه پرداز معادلات درجه سوم» تاریخ علم پاییز 1382 شماره 1.

https://www.ensani.ir/file/download/article/20120325160259-1061-1.pdf

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 موسیقی‌های پس زمینه: 

آلبوم شوق نامه، بازسازی آثار عبدالقادر مراغی به سرپرستی محمدرضا درویشی و صدای همایون شجریان، قطعات: راست، رهاوی، نیریز

https://youtu.be/fuAaRbZ9VSE

https://youtu.be/tIIZommi04g

https://youtu.be/P4PFalK2oxE

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی یازدهم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود سی و دوم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

مهستی گنجوی، بزرگ بانوی ترانه‌ی پارسی

آدرس زمانی برخی از بخش ها و شعرخوانی‌ها

# گر من به مثل هزار جان داشتمی 0:0

#شاهان چو به روز بزم ساغر گیرند 6:15

# این اشک عقیق رنگ من چون بچکد

== کلیاتی در باب مهستی گنجوی 7:00

# چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاد 10:00

# هرگز کامم ز خفت و خوابم ندهی 

= درباره‌ی نام مهستی 11:00

#نمونه‌های شعر با تلفظ‌های متفاوت نام مهستی 15:00

شعرهای سنایی، مهستی، عطار، و مولوی

== شرح زندگی مهستی 19:45

#در غربت اگرچه بخت همره نبود 25:00

# دل کو که به نامه شرح غم آغازم 28:45

# کس چون تو به عقل زندگانی نکند 

# آن روز که توسن فلک زین کردند 32:30 

# دل در ازل آمد آشیان غم تو 36:15

# دریافتم آخر ز قضا را به شبش 

# تا سنبل تو غالیه سایی نکند

# ای پور خطیب گنجه پندی بپذیر 33:45

= آزادگی و آزاداندیشی مهستی 37:15

# در خانه تو آنچه مرا شاید نیست 42:00

خرابات نشینی؟ 42:30

# غم با لطف تو شادمانی گردد 43:15

== کارنامه‌ی مهستی گنجوی 44:00

# گفتم نظری که عمر من فاسد شد 48:00

# گفتم که لبم به بوسه‌ای مهمان است 

# مستش دیدم گرفته راه خانه 

# گر بت رخ توست بت پرستی خوشن 

# منگر به زمین که خاک و آبت بیند 

= مضامین رباعی‌های مهستی 50:00

# صحاف پسر که شهره آفاق است 52:30

# دی خوش پسری بدیدم اندر روزن 

# معشوقه لطیف و چست و بازاری به 

# با هر که دلم ز عشق تو راز کند 

== موخره 54:15

برخی از منابع

= رشید یاسمی، غلامرضا، زنان شاعر، مهستی گنجوی، آینده. سال دوم. بهمن ۱۳۰۵. شماره ۲.

= پارسا، احمد، بازتاب زنانگی در رباعیات مهستی گنجوی. شعرپژوهی سال دوازدهم زمستان 1399 شماره 4 (پیاپی 46).

= عباسی، جواد، ورود زنان عالم و سخنور به دربار حکومت های ترک و مغول (مهستی گنجوی، بی بی منجمه، فاطمه خراسانی)، پژوهش های تاریخی، اجتماعی و سیاسی سال اول مرداد 1396 شماره 4.

= کراچی، روح انگیز، شهر آشوبِ مهستی، پناهگاه امن ِ اعتراض. پژوهشنامه ادب غنایی سال سیزدهم بهار و تابستان 1394 شماره 24.

= نبی‌لو، علیرضا، مضامین غنایی در رباعیات مهستی گنجه ای. پژوهشنامه ادب غنایی سال دوازدهم پاییز و زمستان 1393 شماره 23.

= نجاریان، محمدرضا، تحلیل سبک شناسی رباعیات مهستی گنجوی. علوم ادبی سال ششم بهار و تابستان ۱۳۹۵ شماره ۹

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 موسیقی‌های پس زمینه:

داریوش دولتشاهی، آلبومهای نجوای ماه و چشم سوم

 

 کانال اینستاگرام فراگفتار  faragoftarpodcast@

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی یازدهم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود سی و سوم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

شعر مهستی گنجوی، طنینی زنانه در دل ادبیات مردسالار

آدرس زمانی برخی از بخش ها و شعرخوانی‌ها

(مصرع اول اشعار در پایین برای جستجو در گنجور، و یافتن توضیحات یا معنی‌ها)

## ما را سر ناز دلبران نیست کنون 1:00

== مقدمه  4:47

## خندان به دو رخ گل بدیع آوردی 6:55

==  دیدگاه زنانه         7:30

# تا بر زنخ تو آشنا شد ریشت       8:25

# ما را به دم تیر نگه نتوان داشت 9:21

=  نقد کودک همسری 10:05

# شوی زن نوجوان اگر پیر بود  10:10   

# سعدی: حکایت عروس جوان و داماد پیر     10:52

# تا شاه رخت ملک بهاری بگرفت    11:57

# از مهر خود و کین تو در تابم من   12:55

# برخیز و بیا که پرده انداخته ام     13:17

#سرمایه روزگارم از دست بشد     13:38

# شبها که به راز با تو خفتم همه رفت 14:23

# در خانه تو آنچه مرا شاید نیست  14:45

# … چاه عقیقی است پناهی دهدت 15:30

#شفتالوی آبدارت ای سرو سهی     16:46

#لعل تو مزیدن آرزو میکندم          17:17

==  عاشقانه ‌ها         17:56

#من برخی آبی که رود در جویت  18:12

#مستش دیدم گرفته راه خانه          18:58

# گفتم که مرا از نظر انداخته ای      19:27

# تا کی ز غم تو رخ به خون شوید دل  19:49

== ترانه های خیامی      20:42

#آن روز که توسن فلک زین کردند 20:47

#ای چرخ فلک خرابی از کینه توست 21:16

#ایام چو آتشکده از سینه ماست     21:37

## در تاس فلک نقش قضا و قدر است  22:00

== رباعی‌های مدحی      22:23

# باید سه هزار سال کز چشمه خور  22:30

#شاها ز منت مدح و ثنا بس باشد   23:48

#شاها فلکت اسب سعادت زین کرد 24:47

== شهر آشوبها 25:20

کشف های شاعرانه در این ترانه ها 27:09

# هر کارد که از کشته خود برگیرد   27:38

## قصاب منی و در غمت میجوشم  28:44

#چون زور کمان بر بر و دوش تو رسد   29:07

#صحاف پسر که شهره آفاق است  30:36

#زرد است ز عشق خاک بیزی رویم 31:54

# ای پیر خردمند پگهتر برخیز (خیام) 33:16

## سهمی که مرا دلبر خباز دهد       33:59

##زیبا بت کفشگر چو کفش آراید  34:19

== استادی در صنایع ادبی 34:46

= صنعت تضاد 35:34

# من عهد تو سخت سست میدانستم 35:58

# دارم گه و بیگه ز که و مه کم و بیش  36:57

= صنعت مراعات نظیر  37:56

# آتش چو زدی پریر در ما پیوست 38:03

# در مرو پریر لاله آتش آویخت        39:05

=صنعت جناس  40:14

#زلفین تو سی زنگی و هرسی مستان 40:55

# آنی تو که به لطف تو سراسر نمکی 41:27

# مر جان لب لعل تو مرجان مرا قوت ( شاطر عباس صبوحی؟)    42:29

ای شمع رخت را دل من پروانه     42:54

= جناس مرکب تام 44:26

آن زلف شکسته را ز رخ یک سوزن 44:34

# دی خوش پسری بدیدم از سراجان 45:24

## ای روی تو از تازه گل بربر به  46:26

## ای زلف تو حلقه حلقه و چین بر چین 47:00

##چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدید  47:42

# هرگه که به زلف عنبر تر سایی     48:21

# هر گه که دلم فرصت آن دم جوید   49:32

== پیشاهنگ شاعر بانوان دلیر دوران ما        50:40

# گر بوسه میخواهی بیا یک نه دو صد بستان برو (سیمین بهبهانی)      52:04

# ای با تو در آمیخته چون جان تنم امشب ( سیمین بهبهانی)  52:31

= موخره 54:32

  

برخی از منابع

= رشید یاسمی، غلامرضا، زنان شاعر، مهستی گنجوی، آینده. سال دوم. بهمن ۱۳۰۵. شماره ۲.

= پارسا، احمد، بازتاب زنانگی در رباعیات مهستی گنجوی. شعرپژوهی سال دوازدهم زمستان 1399 شماره 4 (پیاپی 46).

= عباسی، جواد، ورود زنان عالم و سخنور به دربار حکومت های ترک و مغول (مهستی گنجوی، بی بی منجمه، فاطمه خراسانی)، پژوهش های تاریخی، اجتماعی و سیاسی سال اول مرداد 1396 شماره 4.

= کراچی، روح انگیز، شهر آشوبِ مهستی، پناهگاه امن ِ اعتراض. پژوهشنامه ادب غنایی سال سیزدهم بهار و تابستان 1394 شماره 24.

= نبی‌لو، علیرضا، مضامین غنایی در رباعیات مهستی گنجه ای. پژوهشنامه ادب غنایی سال دوازدهم پاییز و زمستان 1393 شماره 23.

= نجاریان، محمدرضا، تحلیل سبک شناسی رباعیات مهستی گنجوی. علوم ادبی سال ششم بهار و تابستان ۱۳۹۵ شماره ۹

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 موسیقی‌های پس زمینه:

داریوش دولتشاهی، آلبومهای نجوای ماه و چشم سوم

 

 کانال اینستاگرام فراگفتار  faragoftarpodcast@

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی دوازدهم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود سی و چهارم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

 انوری، شاعر تناقض‌های درون و  کشمکش‌های بیرون

آدرس زمانی برخی از بخش ها، موسیقی‌ها، و شعرخوانی‌ها

## ای ماه ز سودای تو در آتش تیز   0:00

= مقدمه  3:41

== شرح حال مختصر انوری        6:00

دشت خاوران    12:30

#سرتاسر دشت خاوران سنگی نیست 14:00

## می آمد و در دیده ی ما مینگریست         14:15

#یک چند روزگار نه از روی مرحمت        16:00

پیوستن به دربار سنجر    18:30

#دی ز خاک خاوران چون ذره مجهول آمده 18:45

ورود به دربار سنجر       20:04

حکایت ترفند انوری به ملک الشعرای سنجر 20:28

#خسروا بنده را چو ده سال است   25:07

##گر دل و دست بحر و کان باشد 26:50

== بعضی از خصوصیات شعر انوری 29:45

مدح وجه برجسته شعر انوری      

وجوه دیگر شکواییه هجو و هزل  

## ای نامتحرک حیوانی که تویی        31:00

= ماجرای لشکرکشی سنجر به خوارزم 32:00

محاصره آتسز خوارزمشاهی در هزار اسب

رجزخوانی شاعرانه در مقابله با رشیدالدین وطواط     33:30

#ای شاه همه ملک جهان حسب تو راست      

#ای شه که به جامت می صافیست نه درد     

##اندیشه انتقام چون جزم کنیم         35:30

==خوارزمشاهیان  36:00

بانوی قدرتمند حره خوتلی 37:30

## ساربان ای دیر به دست آمده بس زود برفتی          40:30

=علاء الدین حسین غوری   43:30

#چون بندگی شهت نمیآید خوش        46:45

=افول از عزت به ذلت در دربار سنجر          48:30

دو پیشگویی غلط انوری 

#گفت انوری که از مدد بادهای سخت  50:30

## ای نحس چو مریخ و زحل بی گه و گاه        51:45

#دیرزی ای آنکه بعد از پانصد و پنجاه سال   52:45

=مذمت مردمان بلخ 53:00

#چار شهر است خراسان را در چار طرف     53:30

==دوره ناامیدی و بدبینی     56:30

دنیا گریزی بدگویی          

جعفر شهیدی: سه دوره متفاوت زندگی انوری   

#جفای گنبد گردون به پایه ای برسید 57:45

#در همه آفاق دلداری نماند 58:15

#ای برادر بشنوی رمزی ز شعر و شاعری   59:00

#هر بلایی کز آسمان آید   

## دوستی گفت صبر کن ایراک    59:45

##عمری جگرم خورد ز بد خویی چرخ        1:02:30

==حیطه علوم انوری 1:02:45

#گرچه در بستم در مدح و غزل یکبارگی       1:04:15

=آمار اصطلاحات علمی در اشعار انوری      1:07:00

آثار انوری        1:08:00

#جانا به غریبستان چندین بنماند کس 1:10:00

= موخره 1:12:00

 موسیقی‌های پس زمینه:

مسعود شعاری، آلبوم: کاروان صبا

علی جابری، آلبوم: از زبور تنهایی

برخی از منابع

= احمدی، شهرام و مصطفی میردار رضایی. «تأملی در تصویر های دانش بنیاد شعر انوری (مطالعه ی موردی: بررسی سه دانش نجوم، موسیقی و طب در 51 قصیده ی انوری)». تاریخ ادبیات پاییز و زمستان ۱۳۹۶ شماره ۸۱.

= امیراحمدی، ابوالقاسم. «انوری در عرصه طب». ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد زمستان ۱۳۸۹ شماره ۲۸

= شهیدی، سید جعفر. «انوری کیست و شعر او چیست؟». آشنا سال دوم آذر و دی ۱۳۷۱ شماره ۸.

نوایی، عبدالحسین، «تحقیقات ادبی: انوری و فتوحی شاعر». یادگار اردیبهشت ۱۳۲۵ شماره ۱۹

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 

 کانال اینستاگرام فراگفتار  faragoftarpodcast@

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

گفتگوی سیزدهم از مجموعه گفتگوی شاعران و رنج‌های دوران

مهدی منفرد

اپیزود سی و پنجم  فصل امید (فصل سوم) پادکست فراگفتار

 شعر انوری، پل گذار از فردوسی به سعدی

آدرس زمانی برخی از بخش ها، موسیقی‌ها، و شعرخوانی‌ها

              #باغیست چو نوبهار از برگ خزان

4:30 =مقدمه

6:04 ##حبیب- آتش 

ای دیر به دست آمده بس زود برفتی

7:00 ==کلیاتی در مورد شعر انوری

           جایگاه انوری در شعر فارسی

           حلقه ی ارتباط بین سبکهای خراسانی و عراقی

10:30   =ویژگیهای شعر انوری

           زبان هموارتر از پیشینیان سبک خراسانی

           دو مرحله شعر خراسانی

           ای مردمان بگویید آرام جان من کو

16:00   =  محتوای اشعار -انوری- فرازها و فرودها

           تناقضات محتوایی

           #اندرین عصر هر که شعر برد به امید صلت بر ممدوح

           #عنصری گر به شعر می صله یافت

           #ای صدر نایبی به ولایت فرست زود

           #جفای گنبد گردون به پایه ای برسید

           #آلوده ی منت کسان کم شو

           #ای برادر بشنوی رمزی ز شعر و شاعری

           # خوانش مریخ سلاح چاوشان تو برد

23:45   ==انواع شعر انوری

-۱           

قصیده

           #گر دل و دست بحر و کان باشد

           #سعدی: بس بگردید و بگردد روزگار

           =درج بعضی اصطلاحات علوم آن زمان در قصاید

           #ای برادر بشنوی رمزی ز شعر و شاعری

30:45   #خوانش ای برادر بشنوی رمزی ز شعر و شاعری

           =ویژگی اغراق در اشعار انوری

           #ای زرین نعل آهنین سم

           #نظامی: در شعر مپیچ و در فن او

           #رتبت تو بر تو مقصور است چون خورشید و نور

           # خوانش محنت زده ای که کلبه ای داشت به دشت

-۲ 

38:05   قطعه یا مقطعات

           #سه شعر رسم بود شاعران طامع را

           # خوانش تو را هجا نکند انوری معاذ الله

           #مرا سعد دین داد پیراهنی

           #بنده را خدمت پیوسته دهساله مگیر

           #بخل را دیدم و سخا، هر دو

43:15   # خوانش آن شنیدستی که روزی زیرکی با ابلهی

           #روبهی میدوید از غم جان

           #نشنیده ای که زیر چناری کدو بنی

           # چاشتگه در شهر مرو آن نامور فخر زمان

           #خطابی با فلک کردم که از راه خطا کشتی

50:45   # خوانش نگارا بر سر عهد و وفا باش

##  امید مظهری-شیخاص-تبریز-سه تار امید مظهری-نگارا بر سر عهد و وفا باش

-۳ 

53:45  =غزل

           #در همه آفاق دلداری نماند

           #کارم ز غمت به جان رسیده است

           # خوانش عاشقی چیست مبتلا بودن

-۴ 

58:15   = ترانه ها = رباعیات یا چهارگانی‌ها

           #با قدر تو آب آسمان ریخته باد

           #جوهر که ز ایزدش نیاوردی یاد

           #با گل گفتم شکوفه در خاک بخفت

           # ای شاه به قدرتی که در بازوی توست

           #در منزل آبگینه هنگام درنگ

           # خوانش با دل گفتم که آن بتم دوش نهفت

           # خوانش شب رایت مشک رنگ بر کیوان برد

           # خوانش صف زد حشم بهار پیرامن گل

           #ترسان ترسان به طنز گفتم

1:04:30         ## ##حبیب- آتش 

زان پیش که در باغ وصال تو دل من

1:06:02         = موخره

موسیقی‌های پس زمینه:

مسعود شعاری، آلبوم: کاروان صبا

علی جابری، آلبوم: از زبور تنهایی

برخی از منابع

= احمدی، شهرام و مصطفی میردار رضایی. «تأملی در تصویر های دانش بنیاد شعر انوری (مطالعه ی موردی: بررسی سه دانش نجوم، موسیقی و طب در 51 قصیده ی انوری)». تاریخ ادبیات پاییز و زمستان ۱۳۹۶ شماره ۸۱.

= امیراحمدی، ابوالقاسم. «انوری در عرصه طب». ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد زمستان ۱۳۸۹ شماره ۲۸

= شهیدی، سید جعفر. «انوری کیست و شعر او چیست؟». آشنا سال دوم آذر و دی ۱۳۷۱ شماره ۸.

نوایی، عبدالحسین، «تحقیقات ادبی: انوری و فتوحی شاعر». یادگار اردیبهشت ۱۳۲۵ شماره ۱۹

توضیحات بیشتر در  صفحه‌ی مربوطه در وبسایت

تیم فراگفتار:

رضا صدر، عطی شیوا، مهیار رستا، ندی قدیمی، داروک

ویرایش: استودیو افق نو

موسیقی آرم فصل امید فراگفتار: باربد

اینستاگرام، وب سایت، و جلدها: یلدا

 

 کانال اینستاگرام فراگفتار  faragoftarpodcast@

تماس با ما: وب سایت  www.faragoftar.com

یا رایانامه (ایمیل):   faragoftar@gmail.com

The last comment needs to be approved.
1 پاسخ

دیدگاه ها غیر فعال است.